In maart 2025 ga ik samen met mijn partner op stedentrip naar Krakau, Polen.
Lekker op tijd wakker vandaag want we pakken het vliegtuig van 09:15 naar Krakow!
Toch ff spannend met een trein die vertraging had en we moesten een overstap doen waar weinig tijd voor was maar de beschermheilige was met ons en waren keurig op tijd op Schiphol gearriveerd. Daar ons ontbijtje gedaan en boarden ging helemaal prima, allemaal vriendelijke mensen en na een korte vlucht waren we in een wip in Krakow, Polen.
Vliegveld hier is echt zo klein maar dat scheelt dus ook een gigantische wandeling. De zon schijnt hier heerlijk en de chauffeur die ons naar het hotel bracht legde ook al goed uit hoe het zit met het weer hier en de grote verschillen die wij ook kennen in Nederland waar we zo een dag hebben waarin het in de ochtend vriest vervolgens opwarmt, mistig is, regent en de zon gaat schijnen en zo 4 seizoenen op een dag mee kan maken. In Polen kan het nog extremere vormen aannemen blijkbaar met een min 18 in de nacht en een 36 graden in de middag. Gesprek ging helaas ook zo over naar de realiteit over de oorlog in Oekraïne en de 3 miljoen vluchtelingen hier vanuit dat land maar gelukkig op een goede manier worden ontvangen hier in Polen.
We worden vlakbij ons hotel afgezet en hebben een heerlijke kamer met uitzicht op de winkelstraat met het grote marktplein van Krakow en het bruist hier echt heel erg!! Wat een boel winkels, restaurants en terrasjes! Supergezellig en veel jongeren wat ook te maken heeft met de vele universiteiten hier.
We hebben even tijd voor een korte wandeling en onze eerste excursie vlak om de hoek.
We worden voor een gebouw die midden in de stad staat opgehaald om een museum te bezoeken onder het grote plein hier midden in de stad. Het blijkt dat hier opgravingen zijn geweest waar dus echt zo veel is gevonden over hoe de mensen hier hebben geleefd rond het jaar 1000/ 1200 na Christus tot nu…door al het stof en de grond die zich verzamelt is er telkens boven op een nieuwe laag grond gebouwd en dat zie je duidelijk bij deze opgraving want 4 meter onder de grond hebben ze echt heel erg veel spullen gevonden. Super interessant!
Na deze tour konden we nog even lekker rond hobbelen in de stad, zo lopen we ineens door een straatje en wordt er vrolijke volksmuziek gemaakt en het leek toch heel sterk op een kerstmarkt die ze hier hadden neer gezet maar jeetje wat gezellig hier!!! Lekker eten hebben ze hier dus hebben we echt even van genoten. Traditionele dumplings met kaas, aardappelen en uien en aardappels met een lekker sausje. Wegspoelen met een biertje natuurlijk.
s ‘Avonds nog een drankje in een veel te hippe voor ons oudjes maar rustige tent. Pornstar Martini die door de vermoeidheid lekker in kickt. Nog even wat eten met een lokaal biertje en dan is toch echt de dag een beetje op het einde voor ons.
Terug naar het hotel en breien er een eind aan onze dag. Lekker naar bed.
Dag 2 van ons Krakau avontuur en je kan er hier niet omheen gelukkig...Krakau en de 2de Wereld Oorlog.
Mensen die mij een beetje kennen weten dat ik een 2de Wereld Oorlog buf ben dus het is een terugkerend thema ook in deze reis.
De wekker zou om 8 uur afgaan maar we waren al wakker voor die tijd. Aankleden en ontbijten. Daarna hadden we genoeg tijd om op ons gemak naar ons meetingpoint te lopen van onze excursie van vandaag...een wandeling door de Joodse Wijk, Schindlers fabriek en de Ghetto. Een volle dag vol met wandelen en informatie maar de zon scheen dus prima weer voor een dag buiten.
Na een half uur lopen komen we aan bij de oude Synagoge in de oude Joodse wijk. We lopen er nog een rondje omheen en een rondje over het plein voordat we onze gids ontmoeten. Voor de oorlog woonde 68 duizend joden in Krazimiers, toen een voorstad van Krakau, daarvan zijn er uiteindelijk 65 duizend van gedeporteerd of geëxecuteerd. De Joden die de oorlog hebben overleefd zijn ook lang niet allemaal teruggekomen aangezien er nog meer 159 wonen op dit moment. Ze neemt ons mee naar de enige nog functioneerde Synagoge, langs oude Synagogen en het marktplein van de Joodse Wijk. Superleuk daar met kraampjes die 2de hands spullen verkochten en handgemaakte spullen. Ook verkochte ze hier het Poolse fastfood broodje Zapiekankie. Hier komen ik later nog op terug.
Vanaf hier gingen we lekker lopend in de zon de Wisla over, de rivier die door de stad loopt om naar de Ghetto te lopen waar tussen 1941 en 1943 alle Joden uit Krakau werden gehuisvest die werk hadden in de omliggende fabrieken. In 320 huizen die de Ghetto telde moesten 70 duizend Joden gehuisvest worden. Dat was al een opgave en dan waren er ook nog eens geen fatsoenlijke voorzieningen voor iedereen. Eten was op rantsoen 300 calorieën per persoon per dag, geen water en soms met 4 gezinnen in 1 appartement. Het leven was er zwaar. Veel mensen stierven aan honger of kou.
Ik vertelde al dat je hier alleen maar kon wonen als je werk had, had je dat niet binnen aanzienlijke tijd werd je zonder pardon op de trein gezet naar omliggende kampen.
Dan kom ik op het volgende deel van de tour door de fabriek van Schindler. Iedereen kent de film neem ik aan en heeft hem een keer in zijn leven gezien. Hier in het administratieve gedeelte van de fabriek hebben ze een mooi museum gemaakt over het begin van de oorlog, de tijd daarvoor en natuurlijk in de oorlog. Het leven in de Ghetto en aan het eind over het leven van Schindler. Een nazi die geld wilde verdienen aan de oorlog en tijdens de oorlog medelijden kreeg met het lot en leed van de Joden die bij hem werkte. 1200 Joden heeft hij uiteindelijk kunnen redden. Dit deed hij door ze te laten werken in zijn fabriek en de Duitse officieren te betalen om een oogje dicht te knijpen.
Heel bijzonder en mooi gemaakt. Verwacht hier wel Anne Frank huis achtige taferelen met rijen die super lang zijn als je niet van tevoren reserveert.
Hierna was het laatste gedeelte van de tour en die ging door de Ghetto heen. We liepen de route waar de muren hadden gestaan die waren opgebouwd om de Joden binnen te houden en vooral uit het "gewone" leven van de goede Duitse burgers. Niemand mocht ze helpen, daar stond de doodstraf op en de ramen op de begane grond van de huizen die uitkeken op de muren van de Ghetto werd dicht gemetseld zodat ze daar niet konden zien wat er gebeurden. Met 4 poorten probeerde de Duitsers de Joden het gevoel te geven dat ze al ratten in de val zaten. Als je de foto's van het stuk muur wat bewaard is gebleven ziet zie je de bogen in de muur. Dat hebben de Duitser expres gedaan. Zo lijken ze op grafstenen om ze nog meer het gevoel te geven dat ze hier niet meer levend vandaan kwamen.
We lopen hier ook langs het enige ziekenhuis. Waar op 13 en 14 maart 1943 iedereen die niet kon lopen voor op transport of de mensen die achter moesten blijven achter wilde laten doodschoten. Van baby's, kinderen, ouderen, zusters en doctoren. Niemand werd gespaard, zonder pardon...
Hierna komen we uit Ghetto Hero Square, hier staan 65 stoelen uit brons. Iedere stoel staat voor 1000 gedode Joden uit Krakau. De meeste kijken naar de enige apotheek in de Ghetto van een niet Joodse man, een paar kijken er richting de fabriek van Schindler en 1 kijkt er naar een steeg waar duizenden Joden hun leven geëindigd zag door executie...
Op dit plein werden alle Joden die op transport moesten verzameld en vanaf hier naar de treinen gebracht naar de concentratie kampen in de omgeving.
Hier eindigen onze tour en hebben we in 5 uur super veel gezien en geleerd over deze zwarte bladzijde in de geschiedenis, niet alleen van Krakau maar van de wereld en in de wereld waarin we nu leven meer dan ooit relevant!
Het was even tijd voor wat luchtigs en eten want dan hadden we na het ontbijt niet meer gedaan. We lopen weer terug over de brug naar de oude Joodse wijk. Onderweg scoren we nog een lekker ijsje en op de markt in de oude Joodse wijk een heerlijk broodje Zapiekankie. Ralph met allemaal vlees met knoflooksaus en mayonaise en ik allemaal kaas met sweet chili en basil saus. Dan worden er door dat kleine raam 2 sloepen van broden naar buiten geduwd dat is niet normaal.
Maar o o o wat lekker zeg. In de laatste zonnestralen lekker gegeten voordat we teruglopen naar de oude binnenstad.
Hier gaan we even een half uurtje bijkomen op de kamer voordat de stad weer induiken. Nog even langs de kerstmarkt maar helaas geen muziek vandaag en vinden we dan een bar waar een shotje nemen. Stikt hier van de shotjes...kost ook niks.
2 Shotjes en 2 grote biertjes 10 euro...dan ben je bij ons al kwijt voor 2 biertjes.
Daarna nog 2 cocktails in een andere bar voordat we aftaaien. De oudjes zijn stijf van het wandelen en de alcohol heeft een blos gebracht op de wangen, maar na zo een dag als vandaag moet je het leven soms vieren met elkaar!
De 3de dag van onze stedentrip en rond een uur of 8 horen we wat mensen buiten rondlopen en de trompet zachtjes in de verte zijn muziekje spelen vanuit de kerktoren op het grote marktplein in het midden van de stad. Douche aan, opfrissen en ontbijten in het restaurant wat beneden in de kelder gevestigd is en wat fijn dat je de vaat niet hoeft te doen, alles achter je kunt laten en tureluur op avontuur kunt gaan.
We lopen verder door de brede winkelstraat en na een paar fantastische winkeltjes werd het volgens ons alweer tijd voor een warme chocolademelk met een taartje erbij die er zo heerlijk glimmend bij lagen in de vitrine dat we die gewoon echt niet konden laten liggen daar.
En door naar onze bestemming, de winkelstraat uit en aan onze rechterhand doemt meteen de gigantische muur op met de weg eromheen die naar boven leidt richting het grote kasteel die we vandaag gaan bezoeken.
Het Wawel kasteel staat midden in de stad en is echt gigantisch groot met als je door een grote poort door loopt middenin een groot plein en tuin aan treft.
We lopen door naar de ticketoffice en hier konden we verschillende rondleidingen doen, geloof het of niet maar je kunt de gehele dag vullen met de tijd die je hier kunt rondbrengen. Als muren konden praten zeg....
Een hele rijke geschiedenis en dit kon je ook zien door de vele verschillende bouwkunsten en alle artefacten die zijn gevonden bij de opgravingen die hier zijn gedaan. We hebben 2 tours gedaan waar verteld werd over de opgravingen en renovatie van het kasteel, ondergrondse gedeelte van het kasteel waar je de gigantisch diepe put kon zien...maar dan ook echt een heel, heel diep gat in de grond... hoe het in het begin is opgebouwd, echt heel mooi hoe je door sommige ruimtes heen kon lopen over een wandelbrug. Ik hoop dat het een beetje over komt op de foto's die we gemaakt hebben.
Ook alle schatten en vondsten die er gedaan zijn en maquettes die je kon ronddraaien. Super interessant allemaal, helemaal als we onze audioguides nog niet hadden ingeleverd omdat we niet wisten dat deze tour uit 2 delen bestond.
De volgende tour was door de armory. Ontzettend gaaf om alle verschillende soorten wapens, spullen voor paarden, baniers, kleding, juwelen, bekers etc. te zien. Wat ontzettend veel spullen zeg.
Op naar onze avond activiteit, maar eerst halen we nog even een broodje worst op de laatste dag van de kerstmarkt die geen kerstmarkt is.
Het is ongeveer 30 minuten lopen naar de aanlegplek, maar voordat we er zijn lopen we nog door een park, ingesloten door weer van die grote gebouwen met karakteristieke kantelen en grote stenen waar ze mee opgebouwd zijn. De bomen zijn nog kaal maar we kunnen ons al zo goed voorstellen hoe het er hier uit moet zien als alles groeit en bloeit. Aan het eind van het park zien we een ontzettend leuk tentje waar we nog een biertje willen drinken want we zijn meer dan ruim op tijd. Alsof je in een tijdmachine stapt naar de jaren 40, geweldig en we besluiten hier nog een schnitzel te eten die meer dan groot genoeg was voor ons beide! Met de worst nog nat in de kiezen was het wel even zwoegen maar hebben we het gered. Lekkere biertjes erbij en bij het afrekenen nog een cherry likeurtje. Geslaagd lijkt mij!
Op naar de Wisla, de rivier die door Krakau loopt voor onze boottocht. Op de boot zaten we met nog een ander stel dus lekker rustig. In een uur zagen we de oevers van de Wisla aan ons voorbij trekken onder genot van een blik bier...romantischer kon niet.
Hierna weer naar huis en na nog een biertje ergens te drinken was de avond voorbij.
Dag 4 van ons Krakau avontuur neemt ons vandaag mee buiten Krakau want op een 1,5 uur rijden vind je Auschwitz-Birkenau.
Daar valt zoveel over te vertellen maar ga mijn best doen om het zo kort mogelijk te houden.
Nadat we zijn opgehaald en in de grotere bus zijn overgestapt begint onze trip naar Auschwitz 1. Onderweg zien we een indrukwekkende film die zelfs voor mij nieuwe beelden bevatten. Die was net afgelopen en toen kwamen we al aan. Even wachten op de gids, audio om en op naar het terrein. Een terrein wat je moet zien een begraafplaats, een plek waar je respect toont voor de vele mensen die daar zijn omgekomen door vergassing, executie, honger, kou, medische proeven, ziektes en wat dan allemaal nog meer.
1,5 Miljoen levens zijn hier abrupt geëindigd en dat is alleen nog maar een schatting want de mensen die meteen naar de gaskamers werden gestuurd werden niet eens geregistreerd.
We lopen onder de poort door met de tekst " Arbeid macht frei" het motto van het concentratiekamp Auschwitz 1. Hier lopen we de stenen barakken door die al voor de oorlog gebouwd waren en als eerst gebruikt werden voor politieke gevangenen. Je ziet hier de cijfers per land en de "cijfers" in spullen...150.000 kilo haar vonden ze hier met de bevrijding en dat ligt hier achter glas...naamloos...maar het zegt zoveel. Stil word je ervan...
Schoenen, brillen, biddoeken van Joden, koffers, potten, pannen en medische hulpmiddelen...het zijn maar spullen maar allemaal afgepakt op een vreselijke manier.
Het is op een mooie manier opgezet hier, je loopt van barak naar barak. De ene moet een verhaal, de andere met muren vol met foto's, foto's van mensen die het niet hebben overleefd. Zo begon de registratie van de mannen en vrouwen in Auschwitz, maar al snel bleek dat te veel werk en te langzaam. Zo kwamen ze op de tattoo. Geen naam maar een nummer, meer was je niet waard.
Heb wel eens een documentaire gezien van een vrouw die terugkwam naar Auschwitz en zei leuk al die bomen en gras maar zo zag het er niet uit toen ik hier was...niks anders dan modder en sneeuw. De oorlogsjaren zijn dan ook de 4 koudste winters geweest in die eeuw, alsof het nog niet zwaar genoeg was allemaal...god had ons echt verlaten.
Het is mij altijd bijgebleven en hier lopend merk ik ook op dat er krokussen omhoogkomen, het gras staat er mooi bij en de bomen krijgen langzaam knoppen...het beeld is mooier dan de werkelijkheid.
We eindigen de tour door Auschwitz 1 in de enige gaskamer die nog heel is gebleven. Begonnen als een mortuarium om de slachtoffers te cremeren werd al snel een proefruimte voor de testen met Zyklon B, een verdelgingsmiddel en ontsmettingsmiddel ontworpen in de 1ste Wereld Oorlog. Tijdens deze testen kwamen ze erachter dat bij de juiste temperatuur het ook gebruikt kon worden om mensen te vermoorden. Door 4 gaten in het plafond werden de blikken geleegd en was iedereen met een 15 minuten dood.
Daarnaast hielp het de Duitsers met het anoniem kunnen doden want zijn die de blikken leegde in de kamers zagen hun slachtoffers niet...fijn voor het geweten en moraal.
Hierna leveren we de audiotour in en stappen we weer in de bus naar Auschwitz-Birkenau dat op een 3 kilometer van Auschwitz 1 ligt.
We moeten een stukje vanaf de parkeerplaats lopen naar de daadwerkelijke plek en ineens doemt de poort in de verte op van Auschwitz-Birkenau. Met de trein door deze poort was voor 99% van de mensen letterlijk het eindstation. Ook hier, heb het respect en behandel het als een begraafplaats want hier liggen letterlijk overal menselijke resten als in de as uit de 5 ovens die 24 uur per dag doordraaide.
Dit is het rauwe beeld, geen mooi ingerichte tentoonstellingen of goed onderhouden barakken maar rij na rij na rij kachels, van rode bakstenen. Het enige wat er van 90% van de barakken nog over is. Stille getuigen van de houten barakken die eromheen stonden. Misschien vond ik dit nog wel het meeste indruk maken van alles...tot zover je kon kijken...rij na rij rode bakstenen kachels.
25 Keer groter dan Auschwitz 1 en dus met grotendeels houten barakken omdat ze haast hadden met de bouw. Ze moesten meer capaciteit hebben om hun oplossing voor het Joden probleem op te lossen. Alles werd hier geperfectioneerd, een echte moordmachine met het hoogste rendement!
Door over perron 3 te lopen waar de selectie gedaan werd, dan de weg te lopen die de mensen moesten maken naar de gaskamers toe en dan al die bakstenen kachels aan je voorbij te zien gaan...wat moet er die hoofden heen zijn gegaan.
Een paar dagen voor de bevrijding van het kamp hebben de Duitsers de gaskamers opgeblazen. Een paar dagen daarvoor had het Sondercommando (het commando verantwoordelijk voor het begeleiden van veelal hun eigen volk de gaskamers in en het opruimen ervan) gaskamer 4 opgeblazen met gesmokkeld buskruit. Zelf kwamen ze hierbij om maar hij was onbruikbaar geworden.
De resten van hoe ze gevonden zijn zo vind je ze hier nog steeds, super indrukwekkend. De stenen barakken die er wel staan zijn ze stuk voor stuk aan het renoveren om zo de geschiedenis te bewaren en te zien hoe de gevangenen daar leefde, maar er wordt hier niet opgegraven want is het een begraafplaats van 1,5 miljoenen mensen die hier hun leven lieten...ongewild en ongevraagd.
Dit was het einde van deze indrukwekkende ochtend, vol indrukken en gedachtes. Zeker als je kijkt in de wereld waarin we nu leven.
Hier konden we nog even over napraten tijdens de lunch voordat we weer in de bus stapte naar de volgende stop van vandaag. Een ochtend vol verdriet maar de middag bracht plezier...het ligt dan ineens zo dichtbij.
We stappen weer in de bus voor een best korte rit van 1,5 uur en vreemd genoeg ligt iedereen te slapen, wat een energie kosten al die indrukken dan ook. De chauffeur gaf het mooi aan dat het leuke deel nu gaat beginnen, op naar de Wieliczka zoutmijn! Eenmaal gearriveerd lopen we op ons krakkemigste loopje naar de ingang waar we al gauw kennis maakten met onze gids van vandaag en zien al meteen dat we met dit dametje geen ruzie moeten maken, maar oh wat een leuke grappen komen er toch uit dat norse gezicht en dat verandert echt alles. Met veel plezier lopen we de 380 traptreden naar beneden de mijn in achter haar aan en ze laat ons van alles zien...van stalagmieten, stalactieten en zoutophopingen aan de muur dat op bloemkool lijkt. We lopen door de gangen die bekleed zijn met dikke houten balken en er wordt gezegd dat er zeker 2 miljoen vierkante kilometer aan hout naar binnen gesleept is en gedurende de wandeling door de gangen geloof je het ook echt!
Er zijn veel standbeelden uit het zoutstel gekerfd en kerkjes gebouwd in de mijn door de mijnwerkers zelf waar de een nog mooier dan de andere is. Ook meren in de grotten zijn er te vinden volledig verzadigd met zout. Helaas mag je er niet in maar je zou er gewoon fantastisch in blijven drijven. Aan het eind worden we met kleine liften weer ruim 130 meter omhoog getakeld met een gigantische vaart terwijl we met 8 mensen op 1,5 vierkante meter in de lift staan zoals de mijnwerkers dit vroeger ook deden. Met ongeveer 50 seconden waren we boven en was de tour klaar. Ik heb nog niet alles verteld want echt...hier moet je eigenlijk zelf ook gewoon heen om het met je eigen ogen te kunnen zien, en dat geld al helemaal voor Auschwitz-Birkenau.
We eindigen de avond in een lekker restaurant om alvast de verjaardag van Ralph te vieren
Morgen zitten we met het diner op de luchthaven en dan is dit toch leuker. Hierna nog een afzakkertje of 2 met cocktails in een geweldige Franse bar met Moulin Rouge vibe in de kelder voordat we verzadigd van eten en drinken teruglopen naar het hotel. Terugkijkend op een dag die geweldig mooi was op vele vlakken en op verschillende manieren.
Laatste dag van onze trip samen, we zijn er al vroeg uit dus alle tijd om wat te ontbijten en ons klaar te stomen voor de trip van vandaag, we doen nog even een klein boodschapje en lopen verder naar de plek waar we moeten wachten op onze chauffeur.
Het is fris buiten maar aangenaam en je blijft toch echt de hele tijd heerlijk om je heen kijken naar de prachtige gebouwen die er uit lijken te zien alsof ze allemaal een nieuw behang hebben gekregen maar dan van de buitenkant.
Even later komt de chauffeur en we rijden met de bus een beetje door de stad om nog 2 mensen op te halen, 40 minuten rijden nog.
Na het heuvelachtige landschap te bewonderen komen we aan op onze bestemming, de schietbaan...het is Ralph zijn verjaardag vandaag en dit wilde hij graag een keer doen, al vind ik het ook wel goed zo na het geprobeerd te hebben. Heel anders dan in een computerspelletje en best spannend want je begint al gauw wat nerveus te worden als ze laten zien hoe je een berretta of colt revolver moet laden, sterker nog, een shotgun is best groot dus dat is echt een imponerend wapen. Allemaal een heftige terugslag.
Eenmaal klaar praten we op de terugweg nog wat na met 2 Belgische mannen en dat was reuzegezellig!! We doen nog een drankje op het terras in Krakau en eten er nog een hapje heerlijk in de zon. We lopen nog wat door de stad en aangezien het bijna tijd was halen we de koffer op die we bij de receptie hadden neergezet. Een andere chauffeur haalde ons keurig op tijd op en met een kleine cityhopper zijn we naar huis toe gevlogen maar aangezien het mijn verjaardag is vandaag wat de stewardessen schijnbaar hadden gezien op het paspoort mochten we nog ff genieten van een heerlijk glaasje champagne onderweg en wat te knabbelen en een handgeschreven verjaardagskaart. Superleuk toch!
Heerlijke reis, supermooie stad, vriendelijke mensen, alles was goed betaalbaar, heel veel leuke en interessante en heftige dingen te doen...aanrader wat mij betreft!
